هوش مصنوعی
تحقیقات درباره هوش مصنوعی

تاریخچه هوش مصنوعی ؛ A.I چگونه به وجود آمد

سرفصل‌های مقاله

اگر امروز ChatGPT در زندگی روزمره میلیون‌ها نفر در سراسر جهان وجود دارد و کم‌کم تبدیل به یک پدیده عادی شده، به خاطر ایستادن روی شانه‌های هزاران دانشمند، متفکر و حتی فیلسوفی است که از صدها سال پیش به دنبال توسعه تکنیک‌های مکانیکی، ماشین‌های محاسبه و سیستم‌های عددی بوده‌اند. پس دانستن تاریخچه هوش مصنوعی برای همه مفید خواهد بود.

طبعا دغدغه انسان درباره هوش مصنوعی از ابتدا این‌قدر پیچیده نبود. احتمالا نهایت فانتزی متفکرانی دوران باستان درباره هوش مصنوعی، وجود ماشین‌ها یا سیستم‌های مکانیکی خودکار بوده است. اولین نقطه عطف هوش مصنوعی در سال 1642 رقم خورد. در این سال «بلیز پاسکال» ریاضی‌دان فرانسوی توانست نخستین ماشین حساب مکانیکی را اختراع کند.

بعد از این اختراع انقلابی و از قرن 1700 میلادی فیلسوفان به این فکر افتادند که ماشین‌ها و سیستم‌های مکانیکی می‌توانند برخی از فعالیت‌های ذهن انسان را شبیه‌سازی کنند. 

نقطه عطف بعدی در سال 1837 اتفاق افتاد، زمانی که ریاضی‌دان زن انگلیسی «ایدا لاولیس» و همکارش «چارلز ببیج» توانستند یک موتور تحلیلی طراحی کنند و اولین برنامه‌نویسان تاریخ بشر لقب بگیرند.

از میانه‌های قرن بیستم و با ظهور کامپیوترهای اولیه، انجام محاسبه توسط ماشین در دسترس‌تر از همیشه بود و بلندپروازی‌های دانشمندان علوم کامپیوتر برای ساخت ماشینی که علاوه بر محاسبه‌های پیچیده، قادر به تحلیل و تفکر هم باشد اوج گرفت.

حالا در سال 2023 چندین شرکت به عنوان ابرقدرت‌های هوش مصنوعی، پیشگام توسعه این فناوری شگفت‌انگیز هستند و آن‌چه پیش از این تنها در داستان‌ها و فیلم‌های علمی-تخیلی قابل تجسم بود، به زندگی روزانه ما انسان‌ها راه پیدا کرده است.

برای این‌که بدانیم هوش مصنوعی چقدر اهمیت دارد و با چه مشقتی به مرحله امروز رسیده، بهترین کار این است که تاریخچه آن را مرور کنیم. در این مطلب با خط زمانی پیشرفت هوش مصنوعی و تاریخ‌چه آن آشنا خواهیم شد.

مروری بر تاریخچه کامل هوش مصنوعی

هوش مصنوعی
تاریخچه هوش مصنوعی

از 380 قبل از میلاد مسیح تا قرن 1600: ریاضی‌دانان، الهی‌دانان، فیلسوفان، اساتید و نویسندگان مختلف درباره تکنیک‌های مکانیکی، ماشین‌های محاسبه و سیستم‌های عددی فکر می‌کردند که این تفکرات در نهایت به مفهوم تفکر مکانیزه انسان در موجودات غیرانسانی منجر شد.

اوایل قرن 1700: به تصویر کشیدن ماشین‌های همه‌چیزدان شبیه به کامپیوترهای امروزی، به طور گسترده‌تری در ادبیات عامه مورد بحث قرار گرفت. در رمان «سفرهای گالیور» اثر جاناتان سویفت از دستگاهی به نام موتور نام برده شده است که یکی از اولین ارجاعات به فناوری مدرن، به ویژه کامپیوتر است. 

هدف این دستگاه بهبود دانش و عملیات مکانیکی تا حدی بود که حتی کم استعدادترین افراد نیز به مدد آن (به کمک دانش یک ذهن غیرانسانی) ماهر به نظر برسند.

1872: «آرتور ساموئل باتلر» در رمانش به نام « Erewhn» این ایده را مطرح کرد که ماشین‌ها در آینده پتانسیل آگاهی خواهند داشت.

1921: «کارل چاپک» نویسنده اهل چک در نمایش‌نامه‌ای چهارپرده‌ای به نام «کارخانه ربات‌سازی روسوم»، کارخانه‌ای را توصیف کرد که کارکنانش انسان‌هایی مصنوعی با نام «ربات» هستند. چاپک در واقع مبدع کلمه ربات بود و بعد از انتشار این رمان، دیگران برای اشاره به ماشین‌های انسان‌نما از کلمه ربات استفاده کردند.

1927: در فیلم علمی-تخیلی «متروپولیس» به کارگردانی «فریتز لانگ»، دختری رباتیک به تصویر کشیده می‌شود که از لحاظ فیزیکی با همتای انسانی‌اش قابل تمایز نیست. این ربات که مجهز به هوش مصنوعی است به برلین حمله‌ور و آن را ویران می‌کند. اهمیت فیلم از این جهت است که برای اولین‌بار یک ربات هوش مصنوعی روی پرده سینما تصویر شد.

1929: «ماکوتو نیشیمورا» پروفسور زیست‌شناس ژاپنی اولین ربات جهان را به نام «گاکوتنسوکو» در کشورش ساخت. «گاکوتنسوکو» به معنای «یادگیری از قوانین طبیعت» است؛ به این معنا که ذهن باهوش مصنوعی این ربات می‌تواند دانش را از انسان‌ها و طبیعت استخراج کند.

حرکت سر و دست‌ها و برخی از تغییرات ابتدایی چهره از ویژگی‌های این ربات بود.

1939: «جان وینسنت آتاناسوف» (فیزیکدان و مخترع) به همراه دستیارش «کلیفورد بری» کامپیوتر آتانسوف-بری (ABC) را با کمک‌هزینه 650 دلاری در دانشگاه ایالتی آیووا ساختند. این کامپیوتر بیش از 300 کیلو وزن داشت و می‌توانست تا 29 معادله خطی همزمان را حل کند.

1949: «ادموند برکلی» دانشمند علوم کامپیوتر در کتاب «مغزهای غول‌پیکر: ماشین‌هایی که فکر می‌کنند» ادعا کرد که ماشین‌ها قادرند به طور فزاینده‌ای حجم زیادی از اطلاعات را با سرعت و مهارت مدیریت کنند.

برکلی در ادامه ماشین‌ها را به مغزی انسانی تشبیه کرد که به جای گوشت و اعصاب، از سخت‌افزار و سیم ساخته شده است. او ضمن مقایسه توانایی‌های ماشین با ذهن بشر گفت «یک ماشین می‌تواند فکر کند.»

تاریخچه هوش مصنوعی  در دهه 1950

تاریخچه هوش مصنوعی
تاریخچه هوش مصنوعی  در دهه 1950

دهه پنجاه دهه شکوفایی هوش مصنوعی بود. دهه 1950 زمانی بود که بسیاری از پیشرفت‌ها در زمینه هوش مصنوعی با افزایش یافته‌های مبتنی بر تحقیق در این حوزه، توسط دانشمندان مختلف کامپیوتر به ثمر نشست.

1950: «کلود شانون» پدر نظریه اطلاعات، مقاله «برنامه‌نویسی برای یک کامپیوتر برای بازی شطرنج» را منتشر کرد. این اولین مقاله‌ای بود که در مورد توسعه یک برنامه کامپیوتری برای بازی شطرنج بحث می‌کرد.

1950: «آلن تورینگ»، پدر علم هوش مصنوعی و علم کامپیوتر مدرن کتاب «ماشین‌های محاسباتی و هوش» را منتشر کرد. تورینگ در این کتاب درباره ایده «بازی تقلید» و این‌ سوال که «آیا ماشین‌ها قادر به فکر کردن هستند؟» توضیحاتی داد.

این ایده بعدها به «آزمون تورینگ» تبدیل شد که هوش ماشینی (هوش مصنوعی) را اندازه‌گیری می‌کرد. آزمون تورینگ توانایی ماشین را برای فکر کردن مانند یک انسان می‌آزمود. این آزمون به زمینه مهمی در فلسفه هوش مصنوعی تبدیل شد که درباره هوش، هشیاری و توانایی در ماشین‌ها بحث می‌کند. 

1952: «آرتور ساموئل» دانشمند کامپیوتر، یک برنامه کامپیوتری بازی «چکرز» را توسعه داد؛ اولین برنامه‌ای که به طور مستقل نحوه انجام یک بازی را یاد گرفت.

1955: «جان مک‌کارتی» و تیمی از همکارانش پیشنهادی برای برگزاری کارگاهی در مورد هوش مصنوعی مطرح کردند. در سال 1956 هنگام برگزاری این کارگاه، تولد رسمی کلمه «هوش مصنوعی» به مک‌کارتی نسبت داده شد.

1955: «آلن نیوول» (محقق)، «هربرت سایمون» (اقتصاددان) و «کلیف شاو» (برنامه‌نویس و نظریه‌پرداز منطق)، اولین برنامه کامپیوتری هوش مصنوعی را با هم نوشتند.

1958: مک‌کارتی برنامه Lisp را توسعه داد که همچنان محبوب‌ترین زبان برنامه‌نویسی برای تحقیقات هوش مصنوعی است.

1959: ساموئل زمانی که در مورد برنامه‌ریزی یک کامپیوتر که بتواند بهتر از انسان شطرنج بازی کند، اصطلاح «یادگیری ماشینی» را ابداع کرد و به‌کار برد.

تاریخچه هوش مصنوعی در دهه 1960

تاریخچه هوش مصنوعی
تاریخچه هوش مصنوعی در دهه 1960

نوآوری در زمینه هوش مصنوعی در دهه 1960 به سرعت رشد کرد. ایجاد زبان‌های برنامه‌نویسی جدید، ربات‌ها و ماشین‌های خودکار، مطالعات تحقیقاتی و فیلم‌هایی که موجوداتی با هوش مصنوعی را به تصویر می‌کشند، محبوبیت بیشتری یافت. اهمیت هوش مصنوعی در نیمه دوم قرن بیستم به شدت برجسته شده بود. 

1961: «یونیمیت» Unimate به عنوان اولین ربات صنعتی، روی خط مونتاژ «جنرال موتورز» مشغول به کار شد. این ربات که توسط «جرج دیول» اختراع شده بود، مسئولیت‌هایی نظیر انتقال قالب‌های ریخته‌گری و جوش‌کاری قطعات خودرو را بر عهده داشت. 

1964: «دانیل بابرو» دانشمند کامپیوتر، STUDENT را توسعه داد. یک برنامه اولیه هوش مصنوعی که در Lisp نوشته شده بود و مسائل مربوط به جبر را حل می کرد. از STUDENT به عنوان نقطه عطف اولیه پردازش زبان طبیعی هوش مصنوعی یاد می‌شود.

1965: «جوزف وایزنباوم» دانشمند و پروفسور کامپیوتر، ELIZA را توسعه داد، یک برنامه کامپیوتری تعاملی که می‌توانست به صورت کاربردی با یک فرد به زبان انگلیسی صحبت کند. هدف وایزنباوم این بود که نشان دهد چگونه ارتباط بین یک ذهن باهوش مصنوعی و یک ذهن انسان «سطحی» است، اما در عین حال کشف کرد که بسیاری از افراد ویژگی‌های انسانی این مکالمات را به ELIZA نسبت می‌دهند.

1966: ربات Shakey که توسط «چارلز روزن» و همکاری 11 نفر دیگه ساخته شد، به اولین ربات متحرک همه‌منظوره و نیز به عنوان «اولین شخص الکترونیکی» تاریخ تبدیل شد.

1968: فیلم علمی تخیلی «2001: یک ادیسه فضایی» به کارگردانی «استنلی کوبریک» و براساس داستانی از «آرتور سی.کلارک» اکران شد.

در فیلم یک کامپیوتر الگوریتمی برنامه‌ریزی‌شده اکتشافی به نام HAL وجود داشت که سیستم‌های فضاپیما را کنترل و با خدمه آن تعامل می‌کرد. HAL می‌توانست مانند یک انسان با بقیه گفتگو کند و البته در نهایت نقصی در سیستم این کامپیوتر باعث طغیانش شد.

1968: «تری وینوگراد» استاد علوم کامپیوتر، SHRDLU را توسعه داد. یک برنامه کامپیوتری که نوعی زبان طبیعی اولیه بود. 

تاریخچه هوش مصنوعی در دهه 1970

هوش مصنوعی
تاریخچه هوش مصنوعی در دهه 1970

مانند دهه 1960، دهه 1970 نیز زمان پیشرفت‌های شتابان، به ویژه تمرکز ربات‌ها و ماشین‌های خودکارها بود. با این حال هوش مصنوعی در این دهه با چالش‌هایی مانند کاهش حمایت دولت از تحقیقات هوش مصنوعی مواجه شد.

1970: WABOT-1، اولین ربات انسان‌نما در دانشگاه «وسدا» در ژاپن ساخته شد. از ویژگی‌های آن می‌توان به اندام متحرک، توانایی دیدن و مکالمه اشاره کرد.

1973: «جیمز لایت هیل» ریاضی‌دان کاربردی وضعیت تحقیقات هوش مصنوعی را به شورای علوم بریتانیا گزارش کرد و اظهار داشت: «هوش مصنوعی در هیچ بخشی از میدان اکتشافات انجام شده تاکنون تاثیر عمده‌ای را که در آن زمان وعده داده شده بود، ایجاد نکرده است». این گزارش منجر به کاهش قابل توجه بودجه دولتی در زمینه توسعه هوش مصنوعی شد. 

1979: ربات «استنفورد کارت»، یک ربات متحرک مجهز به تلویزیون که از راه دور کنترل می‌شد، توسط یک دانشجوی فارغ‌التحصیل مهندسی مکانیک به نام «جیمز ال.آدامز» در سال 1961 ساخته شده بود.

 در سال 1979، یک «لغزنده» یا چرخنده مکانیکی که قابلیت چرخش را به دوربین تلویزیونی ارائه می‌داد به این ربات اضافه شد. این ربات به عنوان یکی از نمونه‌های اولیه خودروهای خودران (تسلاهای امروزی!) توانست بدون کمک انسان از یک اتاق پر از صندلی طی پنج ساعت عبور کند. 

تاریخچه هوش مصنوعی در دهه 1980

تاریخچه
تاریخچه هوش مصنوعی در دهه 1980

علی‌رغم پیشرفت‌های سریع هوش مصنوعی در دهه پیشین و پیشرفت‌ها و هیجاناتی که پیرامون آن وجود داشت، این پیشرفت‌ها در دهه 80 به دلیل محافظه‌کاری وارد دوره خزانش شد.

1980: WABOT-2 در دانشگاه وسدا ساخته شد. نسخه دوم WABOT با مردم ارتباط برقرار می‌کرد، آهنگ می‌خواند و با یک ارگ الکترونیکی موسیقی می‌نواخت.

1981: وزارت تجارت و صنعت بین‌المللی ژاپن 850 میلیون دلار به پروژه نسل پنجم کامپیوترها اختصاص داد که هدف آن توسعه کامپیوترهایی بود که می‌توانستند مکالمه کنند، زبان‌ها را ترجمه کنند، تصاویر را تفسیر و استدلال‌های انسانی را بیان کنند.

1984: فیلم «رویاهای الکتریکی» به کارگردانی «استیو بارون» اکران شد. داستان فیلم عبارت بود از شکل گرفتن یک مثلث عشقی بین یک مرد، یک زن و یک کامپیوتر شخصی دارای احساس به نام «ادگار»! 

1984: در انجمن پیشرفت هوش مصنوعی (AAAI)، «راجر شانک» (تئوریسین AI) و «ماروین مینسکی» (دانشمند شناختی) در مورد خزان هوش مصنوعی و احتمال کاهش بودجه‌های تحقیقاتی مربوط به آن هشدار دادند. هشدار آن‌ها در عرض سه سال محقق و هوش مصنوعی وارد خواب زمستانی شد.

1986: مرسدس بنز یک ون بدون راننده مجهز به دوربین و سنسور را به سرپرستی «ارنست دیکمن» ساخت و روانه بازار کرد. این ون می‌توانست بدون دخالت انسان، تا سرعت 90 مایل در ساعت را در جاده‌ای بدون مانع رانندگی کند.

1988: «جودیا پرل» فیلسوف و دانشمند علوم کامپیوتر مقاله «استدلال احتمالی در سیستم‌های هوشمند» را منتشر کرد. او همچنین با اختراع شبکه‌ «بایسین»، یک مدل گرافیکی احتمالی ساخت که مجموعه‌ای از متغیرها و وابستگی‌های مربوط به آن را از طریق نمودار چرخه‌ای جهت‌دار (DAG) نشان می‌داد.

1988: «رولو کارپنتر» برنامه‌نویس و مخترع دو ربات چت (چت‌بات) به نام‌های Jabberwacky و Cleverbot ساخت. او Jabberwacky را برای «شبیه‌سازی گفتگوی طبیعی انسان به شیوه‌ای جالب، سرگرم‌کننده و طنز‌آمیز» توسعه داده بود. این اولین نمونه از یک دستیار هوش مصنوعی یا چت‌باتی بود که با مردم ارتباط برقرار می‌کرد. 

تاریخچه هوش مصنوعی در دهه 1990

هوش مصنوعی در دهه 1990
تاریخچه هوش مصنوعی در دهه 1990

در دهه 90، هزاره سوم در پیش روی انسان بود. اما انقلابی در تاریخچه هوش مصنوعی رخ نداد و رشد آن ادامه پیدا کرد.

1995: «ریچارد والاس» دانشمند علوم کامپیوتر چت‌بات A.L.I.C.E را با الهام از ELIZA توسعه داد. آن‌چه A.L.I.C.E را از مادرش مجزا می‌کرد، توان جمع‌آوری داده‌های نمونه زبان طبیعی بود.

1997: دو دانشمند علوم کامپیوتر به نام‌های «سپ هوکرایتر» و «یورگن اشمیدهابر» حافظه بلندمدتی به نام (LSTM) را توسعه دادند که نوعی معماری شبکه عصبی تکراری (RNN) است که برای شناسایی دست‌خط و تشخیص گفتار از آن استفاده می‌شد.

1997: Deep Blue یک کامپیوتر شطرنج‌باز که توسط شرکت IBM ساخته شد، اولین کامپیوتری بود که در یک بازی شطرنج، قهرمان جهان را شکست داد.

1998: اولین ربات اسباب‌بازی خانگی در قالب یک حیوان خانگی برای استفاده کودکان راهی بازار شد.

1999: «سونی» یک سگ خانگی رباتیک را که برای یادگیری از طریق تعامل با محیط برنامه‌ریزی شده بود، با قیمت 2000 دلار به بازار فرستاد. این ربات که Furby نام داشت، می‌توانست بیش از 100 فرمان صوتی را از صاحبش درک و با او ارتباط برقرار کند.

تاریخچه هوش منصوعی در دهه 2000 تا 2010

هوش منصوعی
تاریخچه هوش منصوعی در دهه 2000 تا 2010

هزاره جدید از راه رسیده بود و بشر از مسئله Y2K (به‌هم ریختن سیستم کامپیوترها در سال 2000) جان سالم به‌در برده بود. هوش مصنوعی به روند صعودی خود ادامه داد. همان‌طور که انتظار می‌رفت، موجودات با هوش مصنوعی بیشتری توسعه داده شدند و سینما به طور جدی‌تری به موضوع هوش مصنوعی و تاثیرات احتمالی آن در آینده جهان پرداخت. 

2000: مشکل Y2K که با عنوان «مشکل سال 2000» نیز شناخته می‌شود، طبقه‌ای از اشکالات کامپیوتری مربوط به قالب‌بندی و ذخیره‌سازی داده‌های تقویم الکترونیکی بود که از 01/01/2000 شروع شد. با توجه به این‌که همه نرم‌افزارها و برنامه‌های اینترنتی در دهه 1900 ایجاد شده بودند، برخی از سیستم‌ها در تطبیق با قالب سال جدید 2000 (و بعد از آن) با مشکل مواجه می‌شدند. پیش از این، این سیستم‌های خودکار فقط باید دو رقم پایانی سال را تغییر می‌دادند. اکنون، هر چهار رقم باید تغییر می‌کرد – چالشی بزرگ برای فناوری و کاربران حوزه فناوری. 

2000: پروفسور «سینتیا بریزیل» ربات Kismet را ساخت. رباتی که می‌توانست احساسات را تشخیص داده و شبیه‌سازی کند. ساختار آن مانند صورت انسان شامل چشم‌ها، لب‌ها، پلک‌ها و ابروها بود.

2000: شرکت «هوندا» ربات انسان‌نمای ASIMO را که مجهز به هوش مصنوعی بود تولید کرد. آسیمو پیشرفته‌ترین و انقلابی‌ترین ربات انسان‌نمای ساخته بشر تا آن زمان نام گرفت.

2001: فیلم علمی تخیلی «AI: یک هوش مصنوعی» به کارگردانی «استیون اسپیلبرگ» اکران شد. داستان فیلم در جامعه‌ای آینده‌نگر و ویران‌شهری (دیستوپیایی) می‌گذرد و درباره یک کودک-ربات انسان‌نمای پیشرفته مجهز به هوش مصنوعی است می‌تواند احساسات انسانی از خودش بروز دهد و به دیگران عشق بورزد.

2002: شرکت i-Robot  ربات Roomba را وارد بازار کرد. رومبا یک جاروبرقی رباتیک بود که می‌توانست موانع را تشخیص دهد و از آن‌ها عبور کند.

2004: مریخ‌نوردهای اکتشافی رباتیک ناسا با نام‌های Spirit و Opportunity بدون حضور انسان در سطح مریخ حرکت کردند.

2006: اصطلاح «خواندن ماشینی» توسط سه دانشمند علوم کامپیوتر به اسامی «اتزیونی»، «بانکو» و «کافارلا» ابداع شد. خواندن ماشینی چنین تعریف شده بود: درک مستقل بدون نظارت از متن.

2009: گوگل مخفیانه یک اتومبیل بدون راننده تولید کرد. 

تاریخچه هوش مصنوعی در دهه 2010

هوش مصنوعی
تاریخچه هوش مصنوعی در دهه 2010

یک دهه کنونی برای نوآوری هوش مصنوعی بسیار مهم بوده و می‌توان آن را بهار هوش مصنوعی دانست. از سال 2010 به بعد، هوش مصنوعی در زندگی روزمره ما جاری شده است. ما از گوشی‌های هوشمندی استفاده می‌کنیم که دارای دستیار صوتی هوشمند هستند و کامپیوترهایی که عملکردهای «هوشمندی» دارند و اکثر ما آن را موضوعی بدیهی می‌دانیم. هوش مصنوعی دیگر یک رویا نیست، بلکه یک ابزار کارساز در طیف گسترده‌ای از علوم و زمینه‌هاست.

2010: مایکروسافت ابزار Kinect را برای Xbox 360 به بازار فرستاد، اولین دستگاه بازی که حرکت بدن انسان را با استفاده از دوربین سه‌بعدی و تشخیص مادون قرمز ردیابی می‌کرد.

2011: Watson، یک زبان طبیعی پرسش و پاسخ که توسط یک کامپیوتر هدایت می‌شد توانست دو قهرمان باسابقه مسابقات اطلاعات عمومی را شکست دهد.

2011: اپل Siri را منتشر کرد که یک دستیار هوشمند مجازی در سیستم عامل‌های iOS اپل بود. سیری از یک رابط کاربری به زبان طبیعی برای استنباط، مشاهده، پاسخ و توصیه به کاربر انسانی خود استفاده می‌کند. با فرمان‌های صوتی سازگار می‌شود و «تجربه‌ای شخصی‌سازی شده» برای هر کاربر ایجاد می‌کند.

2012: «جف دین» و «اندرو انگ» (محققان گوگل) یک شبکه عصبی بزرگ متشکل از 16000 پردازش‌گر را آموزش دادند تا تصاویر گربه‌ها را از بین 10 میلیون تصویر بدون برچسب تشخیص دهند. این شبکه توسط اطلاعات قبلی آموزش ندیده بود و مستقلا می‌توانست تصاویر مورد نظر را تشخیص دهد.

2013: یک تیم تحقیقاتی از دانشگاه «کارنگی ملون»، یادگیرنده تصویر بی‌پایان (NEIL) را منتشر کرد، یک سیستم یادگیری ماشینی معنایی که می توانست روابط بین تصاویر را مقایسه و تجزیه‌و‌تحلیل کند.

2014: مایکروسافت Cortana را منتشر کرد، نسخه خود از دستیار مجازی مشابه سیری در iOS.

2014: آمازون Amazon Alexa را ​​منتشر کرد، یک دستیار هوشمند خانگی مجهز به بلندگو که به کاربرش خدمات شخصی ارائه می‌کند.

2015: «ایلان ماسک»، «استیون هاوکینگ» و «استیو وزنیاک» همراه با 3000 نفر دیگر نامه سرگشاده‌ای را امضا کردند که خواستار ممنوعیت قطعی توسعه و استفاده از سلاح‌های خودمختار (برای اهداف جنگی) بود.

2015-2017: برنامه Google DeepMind’s AlphaGo توانست قهرمانان مختلف بازی مشهور Go را شکست دهد.

2016: یک ربات انسان‌نما به نام «سوفیا» توسط Hanson Robotics ساخته شد. سوفیا به عنوان اولین شهروندربات شناخته می‌شود. چیزی که سوفیا را از انسان‌نماهای قبلی متمایز می‌کند، شباهتش به یک انسان واقعی با توانایی در دیدن (تشخیص تصویر)، ایجاد حالات چهره و برقراری ارتباط از طریق هوش مصنوعی است.

2016: گوگل Google Home را منتشر کرد، یک بلندگوی هوشمند که از هوش مصنوعی برای عمل به عنوان «دستیار شخصی» استفاده می‌کند تا به کاربران کمک کند وظایف را به خاطر بسپارند، قرار ملاقات‌ها را تنظیم و اطلاعات مورد نظرشان را با از طریق فرمان صوتی جستجو کنند.

2017: آزمایشگاه تحقیقاتی هوش مصنوعی فیس‌بوک دو “عامل گفتگو” (ربات‌های گفتگو) را آموزش داد تا با یکدیگر ارتباط برقرار کنند تا نحوه مذاکره را بیاموزند.

 با این حال این دو چت‌بات به مرور از زبان انسانی (که براساس زبان انگلیسی برنامه‌ریزی شده بود) فاصله گرفتند و زبان اختصاصی خود را اختراع کردند! این یکی از برجسته‌ترین نمادهای توانایی هوش مصنوعی در طول تاریخ بود. 

2018: هوش مصنوعی پردازش زبان «علی‌بابا» (گروه فناوری چینی) در آزمون خواندن و درک مطلب استنفورد، از هوش انسانی پیشی گرفت. پردازش زبان علی‌بابا امتیاز «82.44 در مقابل 82.30 در مجموعه‌ای از 100000 سؤال» را کسب کرد؛ یک پیروزی کمرنگ، اما یک موفقیت بزرگ.

2018: گوگل BERT را توسعه داد، اولین «نمایش زبان دوطرفه و بدون نظارت که می‌تواند در انواع وظایف زبان طبیعی با استفاده از یادگیری انتقالی استفاده شود.»

تاریخچه هوش مصنوعی از 2020 تا امروز

تاریخچه
تاریخچه هوش مصنوعی از 2020 تا امروز

مهم‌ترین تحول حوزه هوش مصنوعی در سه سال اخیر رقم خورده است. شرکت‌هایی نظیر OpenAI توانستند یک مدل زبان طبیعی بسازند که قادر است با زبانی انسانی و محاوره‌ای، به انواع سوالات کاربران پاسخ دهد و درخواست‌های آن‌ها را مرتفع کند.

2021: شرکت OpenAI در پستی وبلاگی، از انتشار برنامه DALL-E خبر داد. DALL-E که از موتور ChatGPT-3 بهره می‌برد، می‌تواند با استفاده از هوش مصنوعی تصویر خلق کند.

2022: انتشار نسخه تجاری برنامه ChatGPT که یک مدل زبان طبیعی مبتنی بر هوش مصنوعی بود دنیا را تکان داد. «بیل گیتس» این فناوری را به اندازه ابداع اینترنت مهم دانست و گفت ChatGPT آینده جهان را متحول خواهد کرد.

2023: در ماه ژانویه و تنها دو ماه پس از انتشار برنامه، ChatGPT به بیش از 100 میلیون کاربر فعال در جهان رسید.

2023: انتشار اپلیکیشن زیگپ ZIGAP در ایران باعث شد تا استفاده از ChatGPT و سایر موتورهای هوش مصنوعی مانند DALL-E، به سادگی برای کاربران ایرانی فراهم شود. زیگپ در قالب یک اپلیکیشن اندروید به بازار آمده و قابلیت پشتیبانی از صوت را هم دارد و با استفاده از آن می‌توان به‌راحتی یک دستیار هوش مصنوعی داشت.

مهران
مهران